مهندسی باغبانی مرند

تكثير شمعداني:

در فصل پاييز به علت سرد شدن هوا ما گل شمعداني را كه يك گياه زينتي به شمار مي آيد را از فضاي باز به داخل گلخانه مي بريم وبه صورت مورب قلمه مي زنيم تا سطح تماس بيشتري با بستر خاك ايجاد كنيم طول قلمه ها در حدود 5 الي 10 سانتيمتر انتخاب مي كنيم همچنين يك شاخه از شمعداني را كه در قسمت دروني تر بوته قرار دارد و داراي ريشه مي باشد را حفظ مي كنيم وبه عنوان يك گياه جدا بكار مي بريم همچنين چون ريشه زايي وگلدهي دو مقوله متضاد هم مي باشند بنابراين گلهاي موجود را حذف مي كنيم تا انرژي گياه صرف گلدهي نشود وبايد برگهاي بزرگ نيز حذف شوند تا از تبخير زياد جلوگيري شود ورطوبت مورد نياز گياه حفظ شود.

قلمه  رز:

درختچه رز درختچه ای زینتی است و از هیبریدهای مربوط به آن میتوان به پاکوتاه و پابلند اشاره کرد. این درختچه از خانواده Rosaceae بوده و گلهای آن دوجنسه هستند و گلهای آنها رنگهای مختلفی را دارند.

قلمه هايي به طول 15 تا 20 سانتيمتر توسط قيچي باغباني ازبوته رز تهيه مي كنيم به طوري كه سطح پايني قلمه به صورت صاف و قسمت بالاي قلمه به صورت مورب برش داده شود تا در قسمت بالايي قلمه رطوبت جمع نشود و بيماريهاي قارچي وباكتريايي شيوع يابد.

برگهاي اضافي را چيده ودر حدود دو الي سه برگ نگه مي داريم همچنين قلمه گرفته شده داراي جوانه باشد كه پس از ريشه زايي رشد ادامه يابد.

محيط ريشه زايي بهتر است از شن و ماسه باشد وگرمتر از اطراف باشد زيرا بخش هوايي رشد كرده وقسمت پاييني قلمه كه قرار است ريشه زايي كند، رشد نمي كند.

قلمه گياهان نيمه خشوي:

در اين كار به وسيله قيچي باغباني قلمه هايي به طول 15 الي 20 سانتيمتر از گياهاني مثل بوداغ وپيچ امين الدوله وبه ژاپني ومو تهيه مي كنيم كه هر يك از قلمه ها بايد داراي 2 الي 3 يا بيشتر جوانه باشد.

لازم به ذكر است كه بايد پلاريته وقطبيت قلمه ها در هنگام قرار گرفتن در خاك رعايت شود

بستر مناسب براي اين كار بايد از ماسه وشن باشد.

قلمه ها را به صورت عمودي درون خاك قرار مي دهيم سپس اقدام به آبياري بسترمان مي كنيم .

ازدياد ديفن باخيا :

ديفن باخيا از گياه زينتي به شمار مي آيد كه برگهاي آن بيشترمهم و مورد نظر مي باشد. اين گياه ، جزو گياهان بومي مناطق حاره و گرمسير مي باشد. يكي از روشهايي كه مي توان آنرا تكثير كرد توسط خوابانيدن هوايي مي باشد روش ديگر قلمه گيري مي باشد.

در اولين مرحله ما اقدام به قلمه گيري از بخش بالايي كه داراي برگ نيز مي باشد مي كنيم كه قلمه گرفته شده به اندازه 2 الي 5 سانتيمتر مي باشد ونگه داشتن سه برگ براي اين قسمت كافي است سپس اقدام به قلمه گيري از قسمتهاي پاييني اين گياه مي كنيم كه اين قلمه ها نيز به اندازه 2 الي 5 سانتيمتر مي باشند(اين قسمتها داراي جوانه مي باشد) و درآخر به قسمت انتهايي گياه مي رسيم كه مي گذاريم همراه ريشه درخاك باقي بماند.

پس از قلمه گيري بايد توجه داشت كه تا قطبيت يا پلاريته رعايت شود وسپس قسمت بالايي قلمه ها را با چسب پيوند پوشانده  و خزه اسفاگنوم را به عنوان بستر استفاده مي كنيم (چون اين خزه قابليت نگهداري آب بسيار بالايي مي باشد از اين خزه براي حفظ رطوبت مورد نياز براي ريشه زايي گياه استفاده مي شود) خزه اسفاگنوم را قطعه قطعه كرده ودرون گلدان مي ريزيم سپس قلمه ها را درون خزه اسفاگنوم قرار مي دهيم به طوري كه 3/2  قلمه درون خزه اسفاگنوم قرار مي گيرد و3/1 آن بيرون از خزه قرار مي گيرد.

و درآخر اقدام به آبياري گلدان مي كنيم.

كاشت چمن :

جهت کاشت چمن موارد زیر باید رعایت شود:ابتدا محوطه مورد نظر باید از هر گونه علفهای هرز پاکسازی شود .( علفهای هرز را بایستی از ریشه خارج کرد) با شن کش سطح مورد نظر را بایستی صاف و عاری از هر گونه  سنگ و پستی و بلندی کرد.زمین را با غلتک صاف کرده  تا بستر کاملا مشخص  شود.بذر ها باید بصورت نواری در روی بستر بطور یکنواخت پخش شوند. کود یا مالچ طوری بر روی بذرها پاشیده میشود که همه بذرها را بپوشاند.همچنین باید توجه داشت  که مالچ بطور مساوی و یکنواخت روی بذرها پاشیده شود . اگرچنانچه کود دامی بیش از اندازه باشد موجب سوزش بذرها خواهد شد و اگر کود دامی کم ریخته شود رطوبت کافی را برای رساندن به بذور را نخواهد داشت.

لازم به توضیح است که هنگام چمن کاری در فضاهای سبز اطراف گلها و درختان را بصورت نواری بذر پاشی می کنند تا از ریخته شدن بذور حول گیاه جلوگیری شود.

همچنین باید توجه داشت که بذرها بصورت یکنواخت و یکسان پاشیده شوند. هنگام پاشیدن بذر چمن از مخلوط چند رقم بذر استفاده می شود زیرا که بذرها از نظر مقاومت متفاوتند. چمن  تا زمان چمن زنی بار اول هر روز بطور مداوم باید آبیاری شود . ضمنا بذر چمن ورزشی یا  sport آغشته به قارچ کش بوده که این قارچ کش به رنگ صورتی است . همچنین باید اضافه نمود که در هر متر مربع زمین بهتر است حدود 50 گرم بذر پاشیده شود.

در چمن كاري زمين فوتبال به دليل زياد بودن وسعت زمين ما به ماشين هاي مكانيكي از جمله بل مكانيكي داريم (به دليل زياد بودن عمليات خاكبرداري وخاكريزي)همچنين خاك بايد از جهت وجود مواد معدني و مواد آلي غني باشد براي همين به خاك بايستي كود دامي اضافه نمود

 همجنين براي مسطح كردن ودادن شيب (براي جلوگيري از جمع شدن آب در زمين از وسط زمين به طرفين شيبي در حدود 5/0 در صد مي دهيم البته اين شيب بر حسب اندازه طول وعرض زمين فرق مي كند) از دوربين هاي نيوو يا تئودوليت استفاده مي شود.

بعد از ايجاد بستر مناسب براي كاشت اقدام مي نماييم لذا به صورت نواري از يك طرف زمين شروع به پخش بذرها توسط دست مي كنيم و پشت سر بذر پاشي شروع به دادن كود دامي (براي حفظ رطوبت ورساندن مواد غذايي مورد نياز بذر و ايجاد مانعي در برابر پرندگان و  باد) مي كنيم سپس شروع به آبياري (به روش آبياري باراني) مي كنيم

ایجاد خزانه برای کاشت بذر درخت هسته دار زردآلو Pronous Armenica

برای کاشت بذر درختان معتدله دو روش مختلف امکان پذیر است :

1) کاشت در داخل ظرف به منظور برطرف نمودن نیاز سرمایی بذرها می باشد.

گفته میشود که بذر درختان هسته دار و دانه دار برای شروع به رشد و رفع خواب فیزیولوژیکی نیاز دارند که بمدت 3 الی 4 ماه در حضور دمای 1 الی 7 درجه سانتیگراد در کنار رطوبت قرار بگیرند تا ضمن اینکه خواب فیزیولوژیکی آنها برطرف می شود بتوانند بخوبی جوانه هایشان شکفته شده و ساقه چه و ریشه چه از داخل بذر بیرون آید . در  اين روش ظرفي را سوراخ كرده وسفال يا شن درشتي را در زهكش ظرف قرار می دهیم و  سپس بر روی آن يك لايه ماسه شسته اضافه می کنیم و بر روی این لایه ماسه ای بذر های مربوط به درخت هسته دار را بطور مرتب کنار همدیگر به صورت يك لايه می چینیم و در ادامه بر روی آنها يك لايه ماسه ریخته و این کار را ادامه می دهیم تا در نهایت انتهایی ترین لایه ما به لایه ماسه ای ختم می شود سپس در خاك باغچه گودالي در حدود 5/0 متر ايجاد مي كنيم و بعد ظرفها را درون گودال قرار مي دهيم وبوسيله آبپاش به ظرفها آب مي ريزيم ودر آخر روي ظرفها را با خاك مي پوشانيم.

 به این روش برطرف نمودن نیاز سرمایی از طریق چینه سرمایی می گویند.

بعد از این گلدان رابخاطر نیازش به رطوبت آبیاری کرده و در دمای 1 الی 7 درجه سانتی گراد قرار می دهیم. به این ترتیب بعد از 4-3 ماه میتوانیم بذرها را بکاریم، با توجه به اینکه خواب فیزیولوژیکی آنها از بین رفته است و آماده جوانه زنی هستند.

پس از کاشت بذرها در خزانه اولیه نسبت به تقویت بذرهای رشد کرده اقدام می کنیم تا اینکه در سالهای بعد پس از رشد کافی بذرها و ایجاد ساقه بتوانیم عمل پیوند را اجرا کنیم.

2)در روش دوم بذرها را درون ظرفي كه بدون زهكش مي باشد قرار مي دهيم ومانند روش اول توسط لايه هايي از ماسه و بذور مي پوشانيم و سپس  آب مي دهيم با اين تفاوت كه در اين روش ظرف را در داخل يخچال به مدت 3 الي 4 ماه قرار مي دهيم.

قلمه ساقه:

 که به انواع قلمه ساقه چوب سخت، ساقه نیمه سخت و ساقه چوب نرم تقسیم می شود.

قلمه ساقه چوب سخت در مو : از چوبی که سال جاری آن تمام شده برداشت شده و استفاده می کنیم. مزیتی که دارد این است که خیلی مقاوم به شرایط محیطی است و زیاد مراقبت نمی خواهد اما خیلی سخت ریشه می دهد.

عوامل خاکی : ماسه از بهترین محیطهای ریشه زایی است که هر چه سطح مقطع ماسه تیزتر باشد ریشه زمخت و شکننده تر خواهد بود.

پیوند :

پیوند عبارت است از متصل کردن دو گیاه به همدیگر بطوریکه گیاه قرار گرفته در بالای پیوند گاه را پیوندک و قسمت پائینی پیوندگاه را پایه می نامند.

معمولا عمل پیوندزنی در اواخر شهریور و یا اوایل پائیز صورت می گیرد به این دلیل که در این موقع پوست گیاه به سهولت از چوب جدا می شود.

پیوند شکمی يا پيوندT :

برای انجام چنین پیوندی ابتدا پایه متناسب با پیوندک را انتخاب کرده و در پوست پایه بوسیله چاقوی پیوند برشی به شکل T ایجاد می کنیم . سپس پیوندک را که شامل قسمتی از ساقه همراه با دمبرگ و جوانه است انتخاب کرده و در برش ایجاد شده در پایه قرار می دهیم ( باید توجه داشت که پیوندک انتخاب شده هم اندازه برش ایجاد شده در پایه باشد ).

بعد از مراحل فوق کاملا سطح برش را با طناب می بندیم بطوریکه فقط جوانه مشاهده شود. بعد از چند روز اگر دمبرگ از جوانه جدا شد اطمینان پیدا می کنیم که پیوند گرفته است ولی اگر دمبرگ همراه جوانه باقی ماند نتیجه می گیریم که پیوند پس زده شده است .

 پیوند اسکنه:

این نوع پیوند به صورت سرشاخه کاری( یعنی شاخه هایی که از تنه یا بازوی اصلی منشعب می شوند)انجام می پذیردپیوندک درهنگام استراحت گیاه از شاخه های یکساله گرفته می شود.

پیوندک ها شاخه هایی هستند که3الی4جوانه دارند به صورتی که هنوز شروع به رشد نکرده اند یا متورم نشده اند برای این کار در اواخر پاییزیا اوایل زمستان پیوندکهایی را انتخاب کرده وبه تعداد سرشاخه کاری ها در داخل شن ودر فضای آزاد قرار می دهیم  تا از متورم شدن جوانه هابا قرار گرفتن درسرماوبا توجه به  اصل پدیده ورنالیزاسیون جلوگیری کنیم

این نوع پیوند را اوایل بهار را انجام می دهیم ودرآن قسمت انتهایی پیوندک را به شکل گاوه ای برش می دهیم (به صورتی که برش ها یا سطح مقطع ها به هم نزدیک شوند)ویک شکاف عمودی در پایه ایجاد می کنیم به طوری که از قسمت مرکز چوب عبور کند و پیوندک را طوری در یک طرف شکاف قرار می دهیم که لایه زاینده پیوندک و پایه روی هم قرار گیردوباید توجه داشت چون اندازه لایه زاینده در پایه دومیلیمترودر پیوندک یک میلیمتر با توجه به ضخامت6 برابری پایه نسبت به پیوندک بنابراین پیوندک به نسبت کم به طرف داخل قرار می گیرد تا لایه زاینده پیوندک و پایه روی هم قرار گیرد سپس به وسیله میخ سطح تماس پایه و پیوندک را به هم بیشتر می کنیم ودر آخر بوسیله چسب پیوند درزهای موجود را می پوشانیم

اين پيوند براي گياهاني از قبيل به ژاپني ، بيد مجنون ، پيچ اناري ، پسته و..... به كار برده مي شود

پيوند ترصيعي :

اين نوع پيوند براي پايه هاي كه 7 تا 10 سانتيمتر قطر دارند به كار مي رود روش كار به اين

است كه پيوندك را به طول 10تا 12 سانتيمتر ؛ با 2تا 3 جوانه تهيه مي كنند و 2 تا 4 سانتيمتر پايين آن را به شكل گاوهاي در مي آورند . براي تهيه پايه 2 تا 3 برش به سوي مركز چوب ايجاد كرده  روي پايه را توسط چاقوي پيوند به شكل يك هرم مثلث القاعده واژگون در مي آوريم تا پيوندك به طور كامل در آن جفت شود پايه و پيوندك را طوري در هم قرار مي دهند كه لايه هاي زاينده آنها روي هم قرار گيرند.سپس محل پيوند را بايد با چسب پيوند مي پوشانيم.

اين پيوند براي گياهاني از قبيل خطمي پرپر، ديو آلبالو، انواع مركبات و..... به كار برده مي شود

پيوند پوست:

 اين نوع پيوند ساده است وبراي پايه هايي كه 2 تا 35 سانتيمتر قطر دارند به كار مي رود. روش كار به اين تر تيب است كه يك برش عمودي به طول 5/2 تا 5 سانتيمتر در پوست پايه زده  و پوست را به آرامي بر مي دارند . پيوند ك را طوري تهيه مي كنند كه سمت دروني آن برشي بلند و سمت ديگر برش شيب دار كوتاهي داشته باشد. پيوندك را بايد بين پوست و چوب قرار داده و پيوندگاه را به دقت با چسب پيوند پوشاند . اين پيوند بايد هنگامي زده شود كه درخت پوست مي دهد (يعني پوست به آساني از چوب جدا گردد)  

اين پيوند براي گياهاني از قبيل انجير، پسته، زيتون و..... به كار برده مي شود

پيوند جانبي:

در اين نوع شيوه كار به اين ترتيب است كه ؛ به طور معمول بدون اينكه سر پايه قطع شود؛ يك برش شيبدار با زاويه 20 تا 30 درجه و به ژرفاي 5/2 الي 4 سانتيمتر در آن ايجاد مي كنيم .

سپس پيوندك را به طول 7 سانتيمتر انتخاب مي كنيم وقسمت پاييني پيوندك ( در حدود 5/2 سانتيمتري قسمت پايين پيوندك) را به شكل گاوه اي برش مي دهيم.

بعد قسمت برش داده شده پايه را توسط دست كمي خم مي كنيم و پيوندك را در پايه قرار مي دهيم و محل پيوند را با چسب پيوند پوشاند.

مي توان در صورت لزوم پايه را از بالاي محل پيوند (پيوندگاه) قطع كرد.

اين پيوند براي انواع مركبات از قبيل پرتغال ، ليمو ترش ، دارابي ، بالنگ و..... به كار برده مي شود

 پيوند نيمانيم:

در اين نوع پيوند بايد توجه داشت كه پايه وپيوندك هم قطر باشند برش شيب داري را به صورت مورب در پايه ايجاد مي كنيم

به همين ترتيب برش شيب دار ديگري را در پيوندك ايجاد مي كنيم وسپس پيوندك را روي پايه قرار مي دهيم وبا نوار پيوند وچسب پيوند محل پيوند را پوشش مي دهيم.

اين پيوند براي گياهاني از قبيل مو ؛ آزاله ؛ بيد مجنون و..... به كار برده مي شود

پيوند نيمانيم زبانه اي :

اين پيوند شبيه پيوند نيمانيم است با اين تفاوت كه در اين پيوند بعد از اين كه برش هاي موربي پايه و پيوندك ايجاد كرديم توسط چاقوي پيوند برش هاي عمودي به عمق حدود يك سانتيمتر در پايه و پيوندك ايجاد مي كنيم تا بتوان اتصال بيشتري بين پايه و پيوندك ايجاد كرد و دو شكاف را در كنار همديگر قرار داد.

سپس پيوندك را بر روي پايه قرار مي دهيم وتوسط نوار وچسب پيوند پوشش مي دهيم.

پيوند تاجي:

در اين نوع پيوند خوب است كه پايه و پيوندك هم قطر باشند

پيوندك را انتخاب كرده و برش گاوه اي در پيوندك توسط چاقوي پيوند ايجاد مي كنيم

ویک شكاف عمودی در پایه ایجاد می کنیم به طوری که از قسمت مرکز چوب عبور کند و پیوندک را طوری در یک طرف شکاف قرار می دهیم که لایه زاینده پیوندک و پایه روی هم قرار گیردولايه هاي زاينده با هم تماس داشته باشند.

سپس ویک شکاف عمودی در پایه ایجاد می کنیم به طوری که از قسمت مرکز چوب عبور کند(مثل پيوند اسكنه) و پیوندک را طوری در یک طرف شکاف قرار می دهیم که لایه زاینده پیوندک و پایه روی هم قرار گیرد سپس به وسیله میخ سطح تماس پایه و پیوندک را به هم بیشتر می کنیم ودر آخر بوسیله چسب پیوند درزهای موجود را می پوشانیم

ازدياد گياه آگلونما:

 ابتدا گياه ازدياد يافته شده را از گلدان بيرون آورده وسپس اين گياه را كه توسط قسمت ريشه به هم متصل شده اند و توسط چاقو از هم جدا مي كنيم و به درون گلداني كه هوموس ريخته شده انتقال مي دهيم و بعد آبياري مي كنيم.

فضای سبز:

اصولا در طراحی فضای سبز مواردی را استفاده می کنند که از این موارد     می توان به موارد زیر اشاره کرد:

تکرار : در تکرار گیاهان را به صورت ردیفی می کارند که فاصله گیاهان در هر ردیف باید یکسان باشد و گیاهان پشت سرهم تکرار می شوند.

تثلثل: در این روش گیاهان را به صورت دوردیف که درآن گیاهان هر ردیف تکرار می شود با این تفاوت که گیاهانی که در ردیف دوم قرار دارند درست در مقابل گیاهان ردیف اول ولی ما بین گیاهان ردیف اول به طورمثلثی شکل پشت سر هم تکرار می شوند می کارند. 

سادگی: در این روش به طوری که هیچ عاملی موثر نباشد گیاهان را به طور ساده می کارند و هر گیاه شکل وفرم خود را حفظ می کند

تاکید: دراین روش به طور مثال درختی را به عنوان اولین چیزی که توجه بیننده را به خود جلب کند در گوشه یا ابتدا یا ... فضای سبز می کارند تا تاکید کننده فضای سبز مورد نظر برای بیننده باشد

Informal: دراین روش گیاهانی را که شکل آنها از نظر ارتفاع و.... منظم نیست می کارند مانند باغهای ژاپنی